Winterprogramma 2018

Begin het nieuwe jaar goed door Uw kennis over dieren te vergroten en te verrijken! Het Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap presenteert ook in de winter van 2018 weer een vol programma aan cursussen over de intelligentie en het gevoelsleven van dieren. Psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas zal weer up to date overzichten geven over de intelligentie van honden, het gevoelsleven van dieren, dierethiek, en over de sociale intelligentie van alle dieren. Ook het vrolijke Kindercollege “Dieren kunnen ook denken en voelen” keert weer terug. Allemaal materie om ook Uw eigen denken en voelen ten opzichte van onze mededieren te voeden en te stimuleren en iedereen dichter bij het wezen van de dieren te brengen met wie we deze aardbol delen!

100_0057cropAlle evenementen vinden plaats op een zaterdag en worden gehouden in het Hoofdgebouw van de Vrije Universiteit aan de De Boelelaan 1105 in Amsterdam. De cursussen vereisen geen vooropleiding en staan open voor iedereen die meer wil weten over dieren.

Hieronder vindt U het overzicht van het winterprogramma 2018. Klik op de titel van het evenement waar U interesse in heeft en dan komt U op de betreffende pagina met meer informatie.

Cursus “Slimme honden! De intelligentie van honden” zaterdagen 13 en 20 januari 2018. 

Een overzicht en kennismaking met al het boeiende onderzoek naar de intelligentie van honden uitgevoerd in de afgelopen 2 decennia aan allerlei universiteiten in de wereld. Honden zijn slim!

Kindercollege “Dieren kunnen ook denken en voelen” zaterdag 3 februari 2018.

Een college speciaal voor kinderen in de lagere school leeftijd met een vrolijk overzicht van wat de wetenschap ons kan vertellen over de intelligentie en de gevoelens die allerlei dieren met ons mensen delen.

Cursus “Het gevoelsleven van dieren en de relevantie daarvan voor onze ethiek” zaterdagen 17 en 24 februari 2018.

Tijdens de eerste cursusdag van deze cursus krijgt U een overzicht van wat de wetenschap heeft ontdekt over het bewustzijn, de gevoelens en emoties van dieren. De tweede cursusdag bestaat uit een overzicht van de verschillende posities en stromingen in de dierethiek over de morele vraag hoe wij met andere dieren zouden moeten omgaan.

Cursus “Het dier en de ander – De sociale intelligentie van dieren” zaterdagen 17 en 24 maart 2018.

Een cursus volledig gewijd aan de vraag hoe allerlei dieren de ander zien. Van herkenning van de ander aan diens lichaam tot en met het zien van de ander als een geestelijk wezen dat kan denken en voelen.

Tip voor de feestdagen: schenk elkaar kennis en geef iemand op voor een van deze cursussen!

Tot ziens deze winter in Amsterdam!

Advertenties

Cursus “Het gevoelsleven van dieren en de relevantie daarvan voor onze ethiek” februari 2018

Wat voor gevoelens en emoties hebben andere dieren dan mensen? Kúnnen ze eigenlijk wel iets voelen en ervaren, hebben ze een bewustzijn? Dit boeiende vraagstuk staat al lange tijd in de belangstelling van wetenschappers en filosofen. De aanwezigheid of niet van bewustzijn en een gevoelsleven bij dieren heeft ook gevolgen voor onze dierethiek, de manier waarop wij mensen met deze dieren om zouden moeten gaan. In deze 2-daagse cursus zal psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas de uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek naar de gevoelens en emoties van dieren presenteren en behandelt hij de verschillende posities en stromingen binnen de dierethiek. De cursus is daarmee een geschikte introductie voor iedereen die meer wil weten over het bewustzijn en gevoelsleven van dieren en over de verschillende morele posities ten opzichte van onze mededieren. De cursus bestaat uit de volgende 2 cursusdagen in februari, die ook afzonderlijk te volgen zijn.

Cursusdag 1: Bewustzijn, gevoelens en emoties bij dieren. Zaterdag 17 februari 2018.

100_0057cropOnderwerpen: Definitie en kenmerken van bewustzijn. Geschiedenis van het denken over bewustzijn bij dieren. Emoties en hersenen: Affectieve neurowetenschap. Het belang van sociaal contact en liefde. Rouw. Speelsheid en plezier. Veranderde bewustzijnstoestanden.

Omschrijving: Tijdens deze cursusdag gaat dr. Esteban Rivas in op de vraag of andere dieren net als mensen het vermogen hebben om positieve en negatieve dingen te beleven en te ervaren, zoals pijn en plezier. Zijn dieren robotten zonder beleving of ervaren dieren sensaties en andere zaken net als wij bewust? De Franse filosoof René Descartes beweerde dat dieren geen bewustzijn konden bezitten. Ook het behaviorisme binnen de psychologie leidde ertoe dat het onderwerp bewustzijn taboe werd verklaard. Ook hedentendage zijn er nog denkers die geen bewustzijn toeschrijven aan dieren, vaak op grond van afwezigheid van ‘hogere’ cognitieve vermogens en taal. Daartegenover staan posities die de aanwezigheid van bewustzijn beargumenteren op grond van de analogieredenering en nauwkeurige studie van het zenuwstelsel en het gedrag van dieren. Zo zal Rivas de affectieve neurowetenschap van Jaak Panksepp behandelen, waaruit blijkt dat tenminste alle zoogdieren en ook vogels allemaal een aantal hersencentra voor dezelfde emotionele systemen delen. Daarnaast zal er worden ingegaan op de concrete emoties van honden en allerlei andere dieren. Wat voor emoties kennen ze? Plezier, pijn, jaloezie, schuldgevoel, dankbaarheid? Hoe belangrijk is affectie en liefde in het leven van dieren? Welke dieren lijken te rouwen om overleden soortgenoten? Kunnen ratten, honden en apen lachen en hebben ze humor? Kunnen dieren trauma’s oplopen? En wat voor overeenkomsten bestaan er tussen mensen en andere dieren wat betreft het hebben van veranderde bewustzijnstoestanden, zoals dromen en het onder invloed zijn van psychofarmaca en drugs?

Cursusdag 2: Dierethiek. Zaterdag 24 februari 2018.

Koehoofd

Hoe moeten we met andere dieren omgaan?

Onderwerpen: Geschiedenis moreel denken over dieren. Utilisme: Peter Singer en dierenbevrijding. Deontologie: Tom Regan en dierenrechten. Bewustzijn als kriterium voor gelijkheid: egalitarisme en abolitionisme. De mens als moreel belangrijkste wezen. Feministische zorg dierethiek. Biocentrisme of Deep ecology.

Omschrijving: Tijdens deze cursusdag zal dr. Rivas een overzicht geven van de belangrijkste stromingen op het gebied van de dierethiek. Na een korte uiteenzetting over filosofie en ethiek en een bespreking van de geschiedenis van het morele denken over dieren komen de belangrijkste hedendaagse filosofen aan bod. Peter Singer met zijn utilistische ethiek gericht op dierenbevrijding. Tom Regan die vanuit de deontologische ethiek pleit voor dierenrechten. Filosofen die de aanwezigheid van bewustzijn als voldoende voorwaarde voor morele consideratie zien en een egalitarisme tussen dieren en een abolitionisme van al het diergebruik voorstaan, zoals Gary Francione. Filosofen die een moreel onderscheid maken tussen mensen en andere dieren op grond van het menselijk taalvermogen, zoals Peter Carruthers. De feministische dierethiek die met de begrippen zorg en dialoog naar dieren kijkt. En het biocentrisme en de deep ecology, waar mensen en andere dieren onderdeel zijn van de biosfeer. Vragen die hierbij behandeld zullen worden zijn o.a.: Is het hebben van zelfbewustzijn van belang voor de manier waarop een dier behandeld dient te worden? Zijn sommige dieren vervangbaar? Wanneer is er sprake van speciesisme of soortisme, discriminatie op grond van soort? Wat zijn de argumenten voor gelijkheid tussen alle dieren? Hebben alle levende wezens een inherente waarde? Wat moet je doen als je in een reddingsboot zit met 3 andere mensen en 1 hond en eentje moet overboord omdat de boot dreigt te zinken? Tenslotte worden ook nog de recente projecten behandeld om sommige, meer op mensen lijkende dieren zoals mensapen, dolfijnen en olifanten gelijke rechten te geven, zoals het Great Ape Project en het Nonhuman Rights Project. Is dat wel de juiste benadering? Zijn we dan niet alsnog bezig alle dieren langs de menselijke meetlat te leggen? En in hoeverre is intelligentie wel een moreel relevant vermogen?

De deelnemers aan deze cursusdag kunnen vantevoren hun morele dilemma’s of vraagstukken toesturen waar zij mee in aanraking komen of vragen over hebben. Deze dilemma’s gaan dan gezamenlijk besproken worden waarbij we de verschillende stromingen uit de dierethiek zullen toepassen op de dilemma’s.

Voor wie? Deze cursus is bedoeld voor alle mensen die hun kennis willen vergroten over het bewustzijn, de gevoelens en emoties van honden en allerlei andere dieren, en die meer kennis willen verkrijgen en willen nadenken over dierethiek. Daarnaast is de cursus ook zeer geschikt voor mensen die professioneel met dieren werken en voor studenten van verschillende opleidingen. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn. Alle deelnemers krijgen na afloop een persoonlijk certificaat van deelname. Cursisten die alleen 1 cursusdag volgen krijgen een deelcertificaat.

Kosten. Deelname aan de volledige cursus kost 120 euro. Deze cursus wordt een paar keer jaar georganiseerd. Men kan dan ook alleen deelnemen aan 1 van de 2 cursusdagen en de ontbrekende cursusdag later in het jaar volgen. Deelname aan een afzonderlijke cursusdag kost 60 euro. Deze prijzen zijn inclusief BTW.

Korting voor minder draagkrachtigen. Voor minder draagkrachtigen bestaat er een korting. Op vertoon van een studentenkaart (van alle opleidingen) of een stadspas (of equivalente kaart van andere steden dan Amsterdam) betaalt men 50 euro voor de volledige cursus of 25 euro per afzonderlijke cursusdag.

Data en tijden. De cursus bestaat uit twee zaterdagen: 17 en 24 februari 2018. Elke cursusdag begint om 11.30 en eindigt om 16.30 uur. De cursus wordt zonder lunch gegeven.

Locatie: Hoofdgebouw Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Deze locatie is goed te bereiken met auto en openbaar vervoer. Gratis parkeren is mogelijk op de Gustav Mahlerlaan en de A.J. Ernstlaan.

Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com of door onderstaand formulier in te vullen en te verzenden. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.

Cursus “Het gevoelsleven van dieren en de relevantie daarvan voor onze ethiek” september 2017

Wat voor gevoelens en emoties hebben andere dieren dan mensen? Kúnnen ze eigenlijk wel iets voelen en ervaren, hebben ze een bewustzijn? Dit boeiende vraagstuk staat al lange tijd in de belangstelling van wetenschappers en filosofen. De aanwezigheid of niet van bewustzijn en een gevoelsleven bij dieren heeft ook gevolgen voor onze dierethiek, de manier waarop wij mensen met deze dieren om zouden moeten gaan. In deze 2-daagse cursus zal psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas de uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek naar de gevoelens en emoties van dieren presenteren en behandelt hij de verschillende posities en stromingen binnen de dierethiek. De cursus is daarmee een geschikte introductie voor iedereen die meer wil weten over het bewustzijn en gevoelsleven van dieren en over de verschillende morele posities ten opzichte van onze mededieren. De cursus bestaat uit de volgende 2 cursusdagen in september, die ook afzonderlijk te volgen zijn.

Cursusdag 1: Bewustzijn, gevoelens en emoties bij dieren. Zaterdag 16 september 2017.

100_0057cropOnderwerpen: Definitie en kenmerken van bewustzijn. Geschiedenis van het denken over bewustzijn bij dieren. Emoties en hersenen: Affectieve neurowetenschap. Het belang van sociaal contact en liefde. Rouw. Speelsheid en plezier. Veranderde bewustzijnstoestanden.

Omschrijving: Tijdens deze cursusdag gaat dr. Esteban Rivas in op de vraag of andere dieren net als mensen het vermogen hebben om positieve en negatieve dingen te beleven en te ervaren, zoals pijn en plezier. Zijn dieren robotten zonder beleving of ervaren dieren sensaties en andere zaken net als wij bewust? De Franse filosoof René Descartes beweerde dat dieren geen bewustzijn konden bezitten. Ook het behaviorisme binnen de psychologie leidde ertoe dat het onderwerp bewustzijn taboe werd verklaard. Ook hedentendage zijn er nog denkers die geen bewustzijn toeschrijven aan dieren, vaak op grond van afwezigheid van ‘hogere’ cognitieve vermogens en taal. Daartegenover staan posities die de aanwezigheid van bewustzijn beargumenteren op grond van de analogieredenering en nauwkeurige studie van het zenuwstelsel en het gedrag van dieren. Zo zal Rivas de affectieve neurowetenschap van Jaak Panksepp behandelen, waaruit blijkt dat tenminste alle zoogdieren en ook vogels allemaal een aantal hersencentra voor dezelfde emotionele systemen delen. Daarnaast zal er worden ingegaan op de concrete emoties van honden en allerlei andere dieren. Wat voor emoties kennen ze? Plezier, pijn, jaloezie, schuldgevoel, dankbaarheid? Hoe belangrijk is affectie en liefde in het leven van dieren? Welke dieren lijken te rouwen om overleden soortgenoten? Kunnen ratten, honden en apen lachen en hebben ze humor? Kunnen dieren trauma’s oplopen? En wat voor overeenkomsten bestaan er tussen mensen en andere dieren wat betreft het hebben van veranderde bewustzijnstoestanden, zoals dromen en het onder invloed zijn van psychofarmaca en drugs?

Cursusdag 2: Dierethiek. Zaterdag 23 september 2017.

DSCN4773 copy

Hoe moeten we met onze mededieren omgaan?

Onderwerpen: Geschiedenis moreel denken over dieren. Utilisme: Peter Singer en dierenbevrijding. Deontologie: Tom Regan en dierenrechten. Bewustzijn als kriterium voor gelijkheid: egalitarisme en abolitionisme. De mens als moreel belangrijkste wezen. Feministische zorg dierethiek. Biocentrisme of Deep ecology.

Omschrijving: Tijdens deze cursusdag zal dr. Rivas een overzicht geven van de belangrijkste stromingen op het gebied van de dierethiek. Na een korte uiteenzetting over filosofie en ethiek en een bespreking van de geschiedenis van het morele denken over dieren komen de belangrijkste hedendaagse filosofen aan bod. Peter Singer met zijn utilistische ethiek gericht op dierenbevrijding. Tom Regan die vanuit de deontologische ethiek pleit voor dierenrechten. Filosofen die de aanwezigheid van bewustzijn als voldoende voorwaarde voor morele consideratie zien en een egalitarisme tussen dieren en een abolitionisme van al het diergebruik voorstaan, zoals Gary Francione. Filosofen die een moreel onderscheid maken tussen mensen en andere dieren op grond van het menselijk taalvermogen, zoals Peter Carruthers. De feministische dierethiek die met de begrippen zorg en dialoog naar dieren kijkt. En het biocentrisme en de deep ecology, waar mensen en andere dieren onderdeel zijn van de biosfeer. Vragen die hierbij behandeld zullen worden zijn o.a.: Is het hebben van zelfbewustzijn van belang voor de manier waarop een dier behandeld dient te worden? Zijn sommige dieren vervangbaar? Wanneer is er sprake van speciesisme of soortisme, discriminatie op grond van soort? Wat zijn de argumenten voor gelijkheid tussen alle dieren? Hebben alle levende wezens een inherente waarde? Wat moet je doen als je in een reddingsboot zit met 3 andere mensen en 1 hond en eentje moet overboord omdat de boot dreigt te zinken? Tenslotte worden ook nog de recente projecten behandeld om sommige, meer op mensen lijkende dieren zoals mensapen, dolfijnen en olifanten gelijke rechten te geven, zoals het Great Ape Project en het Nonhuman Rights Project. Is dat wel de juiste benadering? Zijn we dan niet alsnog bezig alle dieren langs de menselijke meetlat te leggen? En in hoeverre is intelligentie wel een moreel relevant vermogen? De deelnemers aan deze cursusdag kunnen vantevoren hun morele dilemma’s of vraagstukken toesturen waar zij mee in aanraking komen of vragen over hebben. Deze dilemma’s gaan dan gezamenlijk besproken worden waarbij we de verschillende stromingen uit de dierethiek zullen toepassen op de dilemma’s.

Voor wie? Deze cursus is bedoeld voor alle mensen die hun kennis willen vergroten over het bewustzijn, de gevoelens en emoties van honden en allerlei andere dieren, en die meer kennis willen verkrijgen en willen nadenken over dierethiek. Daarnaast is de cursus ook zeer geschikt voor mensen die professioneel met dieren werken en voor studenten van verschillende opleidingen. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn. Alle deelnemers krijgen na afloop een persoonlijk certificaat van deelname. Cursisten die alleen 1 cursusdag volgen krijgen een deelcertificaat.

Kosten. Deelname aan de volledige cursus kost 100 euro. Deze cursus wordt een paar keer jaar georganiseerd. Men kan dan ook alleen deelnemen aan 1 van de 2 cursusdagen en de ontbrekende cursusdag later in het jaar volgen. Deelname aan een afzonderlijke cursusdag kost 50 euro. Deze prijzen zijn inclusief BTW.

Korting voor minder draagkrachtigen. Voor minder draagkrachtigen bestaat er een korting. Op vertoon van een studentenkaart (van alle opleidingen) of een stadspas (of equivalente kaart van andere steden dan Amsterdam) betaalt men 50 euro voor de volledige cursus of 25 euro per afzonderlijke cursusdag.

Data en tijden. De cursus bestaat uit twee zaterdagen: 16 en 23 september 2017. Elke cursusdag begint om 11.30 en eindigt om 16.30 uur. De cursus wordt zonder lunch gegeven.

Locatie: Hoofdgebouw Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Deze locatie is goed te bereiken met auto en openbaar vervoer. Gratis parkeren is mogelijk op de Gustav Mahlerlaan en de A.J. Ernstlaan.

Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com of door onderstaand formulier in te vullen en te verzenden. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.

Cursus “Het gevoelsleven van dieren en de relevantie daarvan voor onze ethiek” mei 2017

100_0057cropWat voor gevoelens en emoties hebben andere dieren dan mensen? Kúnnen ze eigenlijk wel iets voelen en ervaren, hebben ze een bewustzijn? Dit boeiende vraagstuk staat al lange tijd in de belangstelling van wetenschappers en filosofen. De aanwezigheid of niet van bewustzijn en een gevoelsleven bij dieren heeft ook gevolgen voor onze dierethiek, de manier waarop wij mensen met deze dieren om zouden moeten gaan. In deze 2-daagse cursus zal psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas de uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek naar de gevoelens en emoties van dieren presenteren en behandelt hij de verschillende posities en stromingen binnen de dierethiek. De cursus is daarmee een geschikte introductie voor iedereen die meer wil weten over het bewustzijn en gevoelsleven van dieren en over de verschillende morele posities ten opzichte van onze mededieren. De cursus bestaat uit de volgende 2 cursusdagen in mei, die ook afzonderlijk te volgen zijn.

Cursusdag 1: Bewustzijn, gevoelens en emoties bij dieren. Zaterdag 13 mei 2017.

Onderwerpen: Definitie en kenmerken van bewustzijn. Geschiedenis van het denken over bewustzijn bij dieren. Emoties en hersenen: Affectieve neurowetenschap. Het belang van sociaal contact en liefde. Rouw. Speelsheid en plezier. Veranderde bewustzijnstoestanden.

Slungelslapend

Kunnen dieren dromen?

Omschrijving: Tijdens deze cursusdag gaat dr. Esteban Rivas in op de vraag of andere dieren net als mensen het vermogen hebben om positieve en negatieve dingen te beleven en te ervaren, zoals pijn en plezier. Zijn dieren robotten zonder beleving of ervaren dieren sensaties en andere zaken net als wij bewust? De Franse filosoof René Descartes beweerde dat dieren geen bewustzijn konden bezitten. Ook het behaviorisme binnen de psychologie leidde ertoe dat het onderwerp bewustzijn taboe werd verklaard. Ook hedentendage zijn er nog denkers die geen bewustzijn toeschrijven aan dieren, vaak op grond van afwezigheid van ‘hogere’ cognitieve vermogens en taal. Daartegenover staan posities die de aanwezigheid van bewustzijn beargumenteren op grond van de analogieredenering en nauwkeurige studie van het zenuwstelsel en het gedrag van dieren. Zo zal Rivas de affectieve neurowetenschap van Jaak Panksepp behandelen, waaruit blijkt dat tenminste alle zoogdieren en ook vogels allemaal een aantal hersencentra voor dezelfde emotionele systemen delen. Daarnaast zal er worden ingegaan op de concrete emoties van honden en allerlei andere dieren. Wat voor emoties kennen ze? Plezier, pijn, jaloezie, schuldgevoel, dankbaarheid? Hoe belangrijk is affectie en liefde in het leven van dieren? Welke dieren lijken te rouwen om overleden soortgenoten? Kunnen ratten, honden en apen lachen en hebben ze humor? Kunnen dieren trauma’s oplopen? En wat voor overeenkomsten bestaan er tussen mensen en andere dieren wat betreft het hebben van veranderde bewustzijnstoestanden, zoals dromen en het onder invloed zijn van psychofarmaca en drugs?

Cursusdag 2: Dierethiek. Zaterdag 20 mei 2017.

Onderwerpen: Geschiedenis moreel denken over dieren. Utilisme: Peter Singer en dierenbevrijding. Deontologie: Tom Regan en dierenrechten. Bewustzijn als kriterium voor gelijkheid: egalitarisme en abolitionisme. De mens als moreel belangrijkste wezen. Feministische zorg dierethiek. Biocentrisme of Deep ecology.

Koehoofd

Hoe moeten we met andere dieren omgaan?

Omschrijving: Tijdens deze cursusdag zal dr. Rivas een overzicht geven van de belangrijkste stromingen op het gebied van de dierethiek. Na een korte uiteenzetting over filosofie en ethiek en een bespreking van de geschiedenis van het morele denken over dieren komen de belangrijkste hedendaagse filosofen aan bod. Peter Singer met zijn utilistische ethiek gericht op dierenbevrijding. Tom Regan die vanuit de deontologische ethiek pleit voor dierenrechten. Filosofen die de aanwezigheid van bewustzijn als voldoende voorwaarde voor morele consideratie zien en een egalitarisme tussen dieren en een abolitionisme van al het diergebruik voorstaan, zoals Gary Francione. Filosofen die een moreel onderscheid maken tussen mensen en andere dieren op grond van het menselijk taalvermogen, zoals Peter Carruthers. De feministische dierethiek die met de begrippen zorg en dialoog naar dieren kijkt. En het biocentrisme en de deep ecology, waar mensen en andere dieren onderdeel zijn van de biosfeer. Vragen die hierbij behandeld zullen worden zijn o.a.: Is het hebben van zelfbewustzijn van belang voor de manier waarop een dier behandeld dient te worden? Zijn sommige dieren vervangbaar? Wanneer is er sprake van speciesisme of soortisme, discriminatie op grond van soort? Wat zijn de argumenten voor gelijkheid tussen alle dieren? Hebben alle levende wezens een inherente waarde? Wat moet je doen als je in een reddingsboot zit met 3 andere mensen en 1 hond en eentje moet overboord omdat de boot dreigt te zinken? Tenslotte worden ook nog de recente projecten behandeld om sommige, meer op mensen lijkende dieren zoals mensapen, dolfijnen en olifanten gelijke rechten te geven, zoals het Great Ape Project en het Nonhuman Rights Project. Is dat wel de juiste benadering? Zijn we dan niet alsnog bezig alle dieren langs de menselijke meetlat te leggen? En in hoeverre is intelligentie wel een moreel relevant vermogen?

De deelnemers aan deze cursusdag kunnen vantevoren hun morele dilemma’s of vraagstukken toesturen waar zij mee in aanraking komen of vragen over hebben. Deze dilemma’s gaan dan gezamenlijk besproken worden waarbij we de verschillende stromingen uit de dierethiek zullen toepassen op de dilemma’s.

Voor wie? Deze cursus is bedoeld voor alle mensen die hun kennis willen vergroten over het bewustzijn, de gevoelens en emoties van honden en allerlei andere dieren, en die meer kennis willen verkrijgen en willen nadenken over dierethiek. Daarnaast is de cursus ook zeer geschikt voor mensen die professioneel met dieren werken en voor studenten van verschillende opleidingen. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn. Alle deelnemers krijgen na afloop een persoonlijk certificaat van deelname. Cursisten die alleen 1 cursusdag volgen krijgen een deelcertificaat.

Kosten. Deelname aan de volledige cursus kost 100 euro. Deze cursus wordt een paar keer jaar georganiseerd. Men kan dan ook alleen deelnemen aan 1 van de 2 cursusdagen en de ontbrekende cursusdag later in het jaar volgen. Deelname aan een afzonderlijke cursusdag kost 50 euro. Deze prijzen zijn inclusief BTW.

Korting voor minder draagkrachtigen. Voor minder draagkrachtigen bestaat er een korting. Op vertoon van een studentenkaart (van alle opleidingen) of een stadspas (of equivalente kaart van andere steden dan Amsterdam) betaalt men 50 euro voor de volledige cursus of 25 euro per afzonderlijke cursusdag.

Data en tijden. De cursus bestaat uit twee zaterdagen: 13 en 20 mei 2017. Elke cursusdag begint om 11.30 en eindigt om 16.30 uur. De cursus wordt zonder lunch gegeven.

Locatie: Hoofdgebouw Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Deze locatie is goed te bereiken met auto en openbaar vervoer. Gratis parkeren is mogelijk op de Gustav Mahlerlaan en de A.J. Ernstlaan.

Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com of door onderstaand formulier in te vullen en te verzenden. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.

Te gast in het wetenschapsprogramma Radio Swammerdam op Amsterdam FM

dieren-zijn-net-mensenAfgelopen zondagochtend 4 december was ik te gast bij het wekelijkse wetenschapsprogramma Radio Swammerdam op de lokale zender Amsterdam FM. De andere gast was Maarten Reesink van Animal Studies aan de Universiteit van Amsterdam. Het programma werd live uitgezonden vanuit de Openbare Bibliotheek in de buurt van het Centraal Station in Amsterdam. Het thema van het programma was dieren in brede zin en had als titel “Dieren zijn net mensen.” We hebben uitgebreid gesproken over de intelligentie en het gevoelsleven van dieren. Ook heb ik nog mijn eigen morele positie van het dierlijke egalitarisme en abolitionisme kunnen uitleggen. Een leuk programma is het geworden, ook als is 1 uur toch eigenlijk altijd weer veel te kort…

Via deze link kunt U het volledige programma terugluisteren op internet. Veel plezier daarmee!

Cursus “Het gevoelsleven van dieren en de relevantie daarvan voor onze ethiek” februari 2017

100_0057cropWat voor gevoelens en emoties hebben andere dieren dan mensen? Kúnnen ze eigenlijk wel iets voelen en ervaren, hebben ze een bewustzijn? Dit boeiende vraagstuk staat al lange tijd in de belangstelling van wetenschappers en filosofen. De aanwezigheid of niet van bewustzijn en een gevoelsleven bij dieren heeft ook gevolgen voor onze dierethiek, de manier waarop wij mensen met deze dieren om zouden moeten gaan. In deze 2-daagse cursus zal psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas de uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek naar de gevoelens en emoties van dieren presenteren en behandelt hij de verschillende posities en stromingen binnen de dierethiek. De cursus is daarmee een geschikte introductie voor iedereen die meer wil weten over het bewustzijn en gevoelsleven van dieren en over de verschillende morele posities ten opzichte van onze mededieren. De cursus bestaat uit de volgende 2 cursusdagen in februari, die ook afzonderlijk te volgen zijn.

Cursusdag 1: Bewustzijn, gevoelens en emoties bij dieren. Zaterdag 18 februari 2017.

Onderwerpen: Definitie en kenmerken van bewustzijn. Geschiedenis van het denken over bewustzijn bij dieren. Emoties en hersenen: Affectieve neurowetenschap. Het belang van sociaal contact en liefde. Rouw. Speelsheid en plezier. Veranderde bewustzijnstoestanden.

Slungelslapend

Kunnen dieren dromen?

Omschrijving: Tijdens deze cursusdag gaat dr. Esteban Rivas in op de vraag of andere dieren net als mensen het vermogen hebben om positieve en negatieve dingen te beleven en te ervaren, zoals pijn en plezier. Zijn dieren robotten zonder beleving of ervaren dieren sensaties en andere zaken net als wij bewust? De Franse filosoof René Descartes beweerde dat dieren geen bewustzijn konden bezitten. Ook het behaviorisme binnen de psychologie leidde ertoe dat het onderwerp bewustzijn taboe werd verklaard. Ook hedentendage zijn er nog denkers die geen bewustzijn toeschrijven aan dieren, vaak op grond van afwezigheid van ‘hogere’ cognitieve vermogens en taal. Daartegenover staan posities die de aanwezigheid van bewustzijn beargumenteren op grond van de analogieredenering en nauwkeurige studie van het zenuwstelsel en het gedrag van dieren. Zo zal Rivas de affectieve neurowetenschap van Jaak Panksepp behandelen, waaruit blijkt dat tenminste alle zoogdieren en ook vogels allemaal een aantal hersencentra voor dezelfde emotionele systemen delen. Daarnaast zal er worden ingegaan op de concrete emoties van honden en allerlei andere dieren. Wat voor emoties kennen ze? Plezier, pijn, jaloezie, schuldgevoel, dankbaarheid? Hoe belangrijk is affectie en liefde in het leven van dieren? Welke dieren lijken te rouwen om overleden soortgenoten? Kunnen ratten, honden en apen lachen en hebben ze humor? Kunnen dieren trauma’s oplopen? En wat voor overeenkomsten bestaan er tussen mensen en andere dieren wat betreft het hebben van veranderde bewustzijnstoestanden, zoals dromen en het onder invloed zijn van psychofarmaca en drugs?

Cursusdag 2: Dierethiek. Zaterdag 25 februari 2017.

Onderwerpen: Geschiedenis moreel denken over dieren. Utilisme: Peter Singer en dierenbevrijding. Deontologie: Tom Regan en dierenrechten. Bewustzijn als kriterium voor gelijkheid: egalitarisme en abolitionisme. De mens als moreel belangrijkste wezen. Feministische zorg dierethiek. Biocentrisme of Deep ecology.

Koehoofd

Hoe moeten we met andere dieren omgaan?

Omschrijving: Tijdens deze cursusdag zal dr. Rivas een overzicht geven van de belangrijkste stromingen op het gebied van de dierethiek. Na een korte uiteenzetting over filosofie en ethiek en een bespreking van de geschiedenis van het morele denken over dieren komen de belangrijkste hedendaagse filosofen aan bod. Peter Singer met zijn utilistische ethiek gericht op dierenbevrijding. Tom Regan die vanuit de deontologische ethiek pleit voor dierenrechten. Filosofen die de aanwezigheid van bewustzijn als voldoende voorwaarde voor morele consideratie zien en een egalitarisme tussen dieren en een abolitionisme van al het diergebruik voorstaan, zoals Gary Francione. Filosofen die een moreel onderscheid maken tussen mensen en andere dieren op grond van het menselijk taalvermogen, zoals Peter Carruthers. De feministische dierethiek die met de begrippen zorg en dialoog naar dieren kijkt. En het biocentrisme en de deep ecology, waar mensen en andere dieren onderdeel zijn van de biosfeer. Vragen die hierbij behandeld zullen worden zijn o.a.: Is het hebben van zelfbewustzijn van belang voor de manier waarop een dier behandeld dient te worden? Zijn sommige dieren vervangbaar? Wanneer is er sprake van speciesisme of soortisme, discriminatie op grond van soort? Wat zijn de argumenten voor gelijkheid tussen alle dieren? Hebben alle levende wezens een inherente waarde? Wat moet je doen als je in een reddingsboot zit met 3 andere mensen en 1 hond en eentje moet overboord omdat de boot dreigt te zinken? Tenslotte worden ook nog de recente projecten behandeld om sommige, meer op mensen lijkende dieren zoals mensapen, dolfijnen en olifanten gelijke rechten te geven, zoals het Great Ape Project en het Nonhuman Rights Project. Is dat wel de juiste benadering? Zijn we dan niet alsnog bezig alle dieren langs de menselijke meetlat te leggen? En in hoeverre is intelligentie wel een moreel relevant vermogen? De deelnemers aan deze cursusdag kunnen vantevoren hun morele dilemma’s of vraagstukken toesturen waar zij mee in aanraking komen of vragen over hebben. Deze dilemma’s gaan dan gezamenlijk besproken worden waarbij we de verschillende stromingen uit de dierethiek zullen toepassen op de dilemma’s.

Voor wie? Deze cursus is bedoeld voor alle mensen die hun kennis willen vergroten over het bewustzijn, de gevoelens en emoties van honden en allerlei andere dieren, en die meer kennis willen verkrijgen en willen nadenken over dierethiek. Daarnaast is de cursus ook zeer geschikt voor mensen die professioneel met dieren werken en voor studenten van verschillende opleidingen. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn. Alle deelnemers krijgen na afloop een persoonlijk certificaat van deelname. Cursisten die alleen 1 cursusdag volgen krijgen een deelcertificaat.

Kosten. Deelname aan de volledige cursus kost 100 euro. Deze cursus wordt een paar keer jaar georganiseerd. Men kan dan ook alleen deelnemen aan 1 van de 2 cursusdagen en de ontbrekende cursusdag later in het jaar volgen. Deelname aan een afzonderlijke cursusdag kost 50 euro. Deze prijzen zijn inclusief BTW.

Korting voor minder draagkrachtigen. Voor minder draagkrachtigen bestaat er een korting. Op vertoon van een studentenkaart (van alle opleidingen) of een stadspas (of equivalente kaart van andere steden dan Amsterdam) betaalt men 50 euro voor de volledige cursus of 25 euro per afzonderlijke cursusdag.

Data en tijden. De cursus bestaat uit twee zaterdagen: 18 en 25 februari 2017. Elke cursusdag begint om 11.30 en eindigt om 16.30 uur. De cursus wordt zonder lunch gegeven.

Locatie: Hoofdgebouw Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Deze locatie is goed te bereiken met auto en openbaar vervoer. Gratis parkeren is mogelijk op de Gustav Mahlerlaan en de A.J. Ernstlaan.

Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com of door onderstaand formulier in te vullen en te verzenden. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.

Interview voor Vlaams opinieweekblad

In het kader van Werelddierendag wijdde het Vlaamse opinieweekblad Tertio in de editie van 28 september een dossier aan verschillende denkers over de manier waarop we met andere dieren om zouden moeten gaan. Ik werd ook geinterviewd, over bewustzijn, gevoelens en emoties bij dieren, en over mijn egalitaristische en abolitionistische positie in de dierethiek. Hieronder kunt U het stuk lezen.

img_4627img_4628img_4629img_4630img_4631